Son 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda Genç Bakış’a konuk olan 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel vasiyet gibi açıklamalar yapmıştı. Türkiye’nin kırmızı çizgilerinden toprak bütünlüğüne, sandık sonuçlarının ne anlama geldiğinden darbelere kadar çok önemli mesajlar vermişti. Son ropörtajı ile Cumhuriyet tarihinin kısa bir değerlendirmesini yapan Cumhurbaşkanı, Nazmiye Hanımı, İslamköy’ü ve Demokrasi Müzesi’ni anlattı.
Merhum Cumhurbaşkanımız Süleyman Demirel’e Allah’tan rahmet, yakınlarına başsağlığı diliyoruz. Başımız Sağolsun.
İşte programın geniş özeti:
GEZİ’DEN RAHATSIZ OLABİLİRSİNİZ AMA ÇOK ABARTMAMAK GEREK
– Gezi olayları toplumun tezahürleri. Toplumun boşalmaları. Her memlekette oluyor. Bunlardan rahatsız olabilirsiniz ama çok fazla abartmamak lazım.
YOLLAR YÜRÜMEKLE AŞINDI MI? KORKMAYIN BU ÜLKENİN İNSANLARINDAN
– Yollar yürümekle aşındı mı? Bırakın adam yürümek istiyorsa yürüsün. Bırakın bu ülkenin insanları başı göğe değecek kadar hür olsunlar. Korkmayın bu ülkenin insanlarından.
BENİM VATANDAŞIMA SÜKUNET LAZIM SESSİZLİK DEĞİL
– Ben en zor zamanlarımda da hep aynı şeyi düşündüm. Sokak hareketleri olurken de aynı şeyi düşündüm. Benim vatandaşıma sükunet lazım. Ama sükunet sessizlik değil. Gayet tabii ki vatandaşın kanunlara göre hakları var, bu hakları kullanır. Kırmadan dökmeden.
İNSANLARIN RAHAT OLMASI ZENGİN OLMASINDAN DAHA MÜHİMDİR
– İnsanların rahat olması zengin olmasından mühimdir. Çünkü zengin olması için gayret sarf etmesi lazımdır rahat olması için çok gayrete lüzum yok.
AKŞAM KAPISI ÇALINANIN POLİS GELDİ ZANNETMEDİĞİ BİR TÜRKİYE
– Akşam olunca kapısını kilitlemeden yatabildiği bir Türkiye. Gece sabaha doğru kapısı çalınırsa bunun polis olduğunu düşünmediği bir Türkiye istiyorum.
TÜRKİYE’NİN BAŞKANLIK SİSTEMİNE GEÇİŞİ AVRUPA’YA BAĞLI
– Avrupa’daki yarı başkanlık sistemleri başkanlık sistemine dönerse, Türkiye de döner. Bir arayış var Avrupa’da. Daha iyi bir yönetimi arıyorlar.
HÜR BASIN, HÜR ÜNİVERSİTE CUMHURİYET’İN PRENSİPLERİNDE VAR, ŞİKAYET VARSA UYGULAMADANDIR
– Türkiye hangi dönemde daha hürdü, bu yaşayanların hissedişine bağlı. Şu an nihayetinde seçimle gelmiş parlamento ve parlamentonun güvenine dayanan hükümet var. Hür basın, hür sendika, hür üniversite, hür kurumlar olması lazım. Bunlardan şikayet varsa uygulama eksiklikleridir. Yoksa prensipte cumhuriyetin ilkelerinde bunların hepsi var.
ŞAPKAMI ALIP GİTTİM AMA GERİ GELDİM, ŞAPKAYI ELİMDEN ALAN DÜŞÜNSÜN
– Fötr şapkaya alıştık o da bize alıştı. Birbirinden ayrılmaz bir ikili çıktı ortaya. Bir ben bir de şapkam.
– Adam gelip istese şapkayı verirsin, ama gelip zorla elinden alıyorsa sen de zorla vermezsin. Sonra şapkasını aldı gitti oldu, e şapkayı bırakıp gidecek değildi ya adam. Aldı gitti ama gene geldi. Ve aynı yerine astı şapkayı. Şapkayı elimden alan düşünsün.
DEMOKRASİNİN BİR STANDARDI VAR, HERŞEYİ KABULLENEMEZSİNİZ
– Herkese göre demokrasi tanımı değişiyor fakat her şeyi de kabullenemezsiniz. Demokrasinin de bir standardı var. Sizi rahatsız etmiyor, size rahatlık getiriyor ve baktığınız zaman size uygun görünüyor, sizi incitmiyorlar. Sizi kucaklıyor, siz de onu kucaklıyorsunuz.
TÜRKİYE’NİN NÜKLEER ENERJİDEN BAŞKA ÇARESİ YOK
– Enerji için büyük yatırım lazım.
– Türkiye’nin nükleer enerjiden başka çaresi yoktur. Medeni dünya ne yapıyorsa biz ondan kaçmamalıyız. Dünyada o kadar nükleer santral var, kimseye bir şey olduğu yok.
KALKINMA HIZI YÜZDE 7 OLMALI
– Kalkınma hızı yüzde 7 olmalı. Bunu yapabilmek için Türkiye kendi tasarruflarını kullanmalı. Ama Türkiye tasarruf kullanamıyor. Çünkü tüketim var. Yoksul toplumdan zengin topluma geçmek istiyor. Benim istediğim yüzde 7 dir. Bu gerçekleştirilebilir ama zorlar biraz. Daha çok tasarruf, daha çok yatırım lazım. Lüks hayata alıştık. O alışkanlığı bozmadan gerçekleştirmek gerek. İdarede hüner burada.
HALK DAHA HÜR, DAHA BAŞINA BUYRUK VE DAHA TOK OLMALI
– Halkının daha mutlu, daha memnun, daha hür daha, kendi başına buyruk, daha tok, büyük kısmının şehir halkı haline geldiği, şehirleşmiş bir Türkiye…
HALKIN YÖNETİMDEN MEMNUN OLDUĞU BİR TÜRKİYE İSTİYORUM
– Evvela daha iyi yönetilen bir Türkiye istiyorum, birinci şey bu. Yani sokaktaki adamın ‘sen bu Türkiye’nin yönetiminden memnun musun?’ diye sorduğun zaman rahatça evet diyebildiği bir Türkiye.
HAKKIN, HUKUKUN, ADALETİN DAHA ÇOK İŞLEDİĞİ BİR TÜRKİYE
EKONOMİ VE KALKINMA İKİNCİ SIRADA GELİR
– Hakkın hukukun adaletin tam işlediği bir Türkiye. Kimsenin hak aramada sıkıntısının olmadığı bir Türkiye. Bu para hesapları ve ekonomik kalkınma filan ikinci derecede gelir.
TÜRKİYE’NİN GELECEĞİ KARANLIK DEĞİL İSTİKRAR ÇOK ÖNEMLİ
– Birçok eksiklikler ama Türkiye’nin geleceğinde korkulacak bir şey yok. Gayret sarf etmemiz ve bunu barış, sükunet ve istikrar içinde götürmemiz lazım. İstikrar çok önemli.
VATAN KURTARICILARINA LÜZUM YOK
– Benim de çok önem verdiğim şey Türkiye’nin bütünlüğüdür ve vatanı kurtaracak olan milletin kendisidir. Vatan kurtarıcılarına filan lüzum yoktur.
HEM TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜ HEM POLİTİK BÜTÜNLÜK KORUNMALI
SIKINTILARI ÇÖZECEĞİZ DİYE İÇ HUZURU ZEDELEMEYİN
– Türkiye’nin hem toprak bütünlüğü hem politik bütünlüğü muhafaza edilebilmelidir. Türkiye’nin bir takım sıkıntıları varsa bunlar çözülmelidir ama bunları çözeceğiz derken iç huzuru zedelememek lazım.
TÜRKİYE’NİN PARÇALANMASINDAN KORKAN İNANÇSIZDIR
– Türkiye parçalanacak, dışarıdan bir şeyler empoze ediliyor diye bir korkusu olan inançsızdır. İnancı olmayan adama bir şey diyemem. Ama Türkiye’yi sonuna kadar savunacak, ona sahip çıkacak, kardeşi kardeşe kırdırmayacak kafi derecede vatanperver insan var. Kardeşlik duyguları kuvvetli, doğulusu batılısı kuzeylisi güneylisi hepsi birbirini seviyor.
2023’TE DAHA İYİ BİR YÖNETİM İSTİYORUM – 2023’te de daha sonrası için de daha iyi yönetim istiyorum. Daha iyi yönetim derken bugünkü yönetimi filan kötülemiyorum. Ama yarın her şey, bugünden iyi olacak. Herkesin daha çok güven içinde olduğu, daha iyi yaşanabilir bir Türkiye istiyorum.
76 MİLYON SİGORTALI OLSUN – Kalkınmanın nimetleri her yanına yayılmış ve sosyal güvenlik şemsiyesi herkesi kavrar hale gelmiş bir Türkiye istiyorum. Sosyal güvenlikten mahrum kimse kalmasın.
– 1950’de neredeyse sıfır sigorta varken bugün 76 milyon Türkiye’nin 60 milyonu sigortalı. Bu önemli bir şey. Ben herkes sigortalı olsun istiyorum.
KOMŞULARIYLA DOST BİR TÜRKİYE İSTİYORUM
– Komşularıyla dost, kolay gidilip gelinir, daha çok insanın ziyaret ettiği bir Türkiye istiyorum. – İmar edilmiş, inşa edilmiş bir Türkiye istiyorum. Daha iyi hava meydanları, daha iyi limanlar daha iyi altyapı her şey daha iyi. Ve okul. Her seviyede okul bu ülkenin çocuklarına götürülmüş olsun istiyorum.
2023’TE MİLLİ GELİRDEN DAHA ÖNEMLİSİ MORAL HİZMETLERİ
– 2023 yılında Türkiye’nin milli geliri adam başına 20 bin dolara çıkarsa bu çok güzel bir şey olur. Ama bundan mühimi parayla yapılmasına lüzum olmayan moral hizmetleri.
ERMENİ SORUNU DA GEÇER
– Ermeni sorunu da geçer. 2015 için çok fazla bir şey yapmak gerektiğini düşünmüyorum. Anlatıyorsunuz ama kimse çok anlama niyetinde değil zaten. Ama anlatmaya devam etmek lazım.
HİZMET YAPARKEN DOĞU-BATI DÜŞÜNMEDİK
– Hizmetleri yaparken doğu batı diye düşünmedik. İhtiyaç neredeyse oraya gidildi. Bugün Türkiye’nin okul gitmemiş kasabası, üniversite gitmemiş ili yok. O yüzden Türkiye’nin gelişmelerinden herkesin memnun olması lazım.
ORTADOĞU’DA HARİTALAR DEĞİŞMEZ
– Bana göre Ortadoğu’da haritalar değişmez. Bu karışıklık bir yerde durulur.
TÜRKİYE AB’YE GİRECEK, OLİMPİYATLARI DA ALACAĞIZ
– Türkiye Avrupa Birliği’ne girecek. Olimpiyatları da alacağız.
BUGÜN SİZİ SIKAN ŞEYLERİN HEPSİ YARIN GEÇMİŞ OLACAK
– Yarına güvenin. Bugün sizi sıkan şeylerin hepsi yarın geçmiş olacak. Devletinize, demokrasinize, cumhuriyetinize güvenin. Yılmayın, ümitsizliğe düşmeyin. Sıkıntılar geçecektir.
KİNCİ DEĞİLİM, KIZARIM DİŞLERİMİ SIKARIM, ETRAFA BAKINIRIM
– Kızarım dişlerimi sıkarım. Biraz bakarım etrafıma geçer. Kinci değilim.
ÖNCE LİYAKAT KIRIP DÖKMEDEN PARTİ İDARE ETMEK MARİFETTİR
– Atamalar yaparken öncelik karşımızdaki adamın kabiliyeti, liyakatı. Kırmadan dökmeden, parti idaresi bir marifettir. Ne kadar hünerle kırıp dökmeden yapabilirseniz o kadar rahat olur yönetiminiz.
DEMOKRASİ ESKİDİ DİYENLER DEMAGOJİ YAPIYOR
– Demokrasi eskidi diyenler demagoji yapıyor. Yerine ne koyacaksınız ki?
ANKARA’YI SEVİYORUM
– Ankara’yı seviyorum. Burada yaşaması rahat. Sabah kalktığım zaman merhaba diyecek adam var. Gelin bir çay içelim diyecek arkadaşım var.
– Geçen seneye kadar çok faaliyet yaptım. Üniversitelere gittim konuştum. Bu sene yine fiziki gücüm olursa yüksek derecede toplantılara gidip konuşacağım.
HALKA DAYANMAYAN KALKINMA OLMAZ
– Önemli olan kalkınma değil halkın refahının yükselmesi. Zaten halka dayanmayan bir kalkınma olmaz.
BU ÜLKENİN FUKARA KÖŞELERİNİ UNUTMAYIN
– Müzeyi neden İslamköy’de yaptınız derseniz burayı unutmayın burada kuraklık var burada yokluk var sıkıntı var, insanları fukara. Bu ülkenin fukara köşeleri unutmayın manasındadır o işaret, o müze.
